فضای سبز

اهمیت فضای سبز در کاهش آلودگی‌های زیـست محیطی

چکیده
افزایش روزافزون منابع آلاینده از یک‌سو و افزایش مصرف سرانه انرژی از منابع انرژی به خصوص سوخت‌های فسیلی از سوی دیگر منشاء تولید آلودگی‌های فراوان در هوای شهرها و مناطق صنعتی کشور است. این مسأله موجب شده که توجه طراحان شهری و متخصصان محیط زیست به سمت و سوی یافتن بهترین راه حل برای کاهش آلودگی‌‌ها به جهت تأمین سلامت مردم شهرنشین معطوف گردد، در این میان بهترین راه‌حل برجسته نمودن نقش فضاهای سبز و خواص گیاهان به عنوان موثرترین و کم‌هزینه‌ترین راه برای تعدیل آلودگی‌های هوا می‌باشد، از این‌رو در این مقاله سعی شده است چگونگی تأثیر گیاهان در رفع آلودگی‌های زیست محیطی، بازده اکولوژیکی فضاهای سبز، تقسیم‌بندی آلاینده‌ها، معرفی برخی از گیاهان موثر در کاهش آلودگی‌ها و نهایتاً نقش و اهمیت فضای سبز در زندگی انسان ارائه گردد…… ادامه مطلب بروید ….

 

مقدمه:
در چند دهه گذشته شهرسازی گسترش بی‌سابقه‌ای یافته و انتظار می‌رود که تأثیرات عمیقی بر محیط، جوامع و رفاه مردم داشته باشد راهیابی مظاهر مختلف زندگی مادی و استفاده گسترده از سوخت‌های فسیلی موجب بر هم زدن نظم و وجود آنتروپی در محیط‌های شهری شده است. پنجاه سال قبل کمتر از 20 درصد جمعیت دنیا در شهرها زندگی می‌کردند اما در حال حاضر براساس برآورد طرح‌های جمعیتی سازمان ملل نیمی از جمعیت دنیا شهرنشین هستند و پیش‌بینی می‌شود این نسبت تا سال 2025 به 61 درصد برسد. مولفه‌های آثار توسعه‌ شهری، توسعه فضاهای صنعتی در نزدیکی شهرها به عنوان نیروی محرکه اقتصاد کشورها و در عین حال فاکتورهای آلاینده هوا می‌توانند نظام زیستی شهرها را به شیوه‌های گوناگون مختل کنند به طوری که اثرات این آلودگی‌ها موجب بروز انواع بیماری‌های قلبی، تنفسی، تحریک چشم، تحریک مجاری تنفسی، اگزوما، آسم، سرطان، مشکلات جسمی و روانی و … بر روی انسان بخصوص کودکان گردد، همچنین این آلودگی‌ها علاوه بر تخریب هوا تأثیر بسزایی بر روی آلودگی خاک نیز دارد و موجب از بین رفتن میکروارگانیسم‌های خاک می‌شود از این‌رو فضای سبز و پارک‌ها در شهرها به عنوان یکی از عوامل مؤثر در جلوگیری از آلودگی‌های هوا هستند به‌ویژه در ارتباط با گرد و غبار و آلودگی‌‌های ذره‌ای هوا فضای سبز شهری ریه‌های تنفس شهرها به شمار می‌روند لذا متخصصان فضاهای سبز در شهرهای صنعتی و بزرگ استاندارد، سرانه فضای سبز به ازای هر نفر 12 تا 40 متر مربع پیشنهاد می‌نمایند، به طور کلی مهم‌ترین تأثیر فضای سبز در شهرها علاوه بر جنبه‌های زیباشناختی و روح بخشیدن به کالبد بی‌جان و خشن شهر به عنوان بخش مهمی در کاهش انواع آلاینده‌های شهری، کنترل سیلاب‌ها و روان آب‌ها، تعدیل میکروکلیما و نیز کاهش مصرف انرژی ساختمان‌ها می‌باشد بنابراین اگر فضای سبز به عنوان جزیی از بافت شهرها و نیز بخشی از خدمات شهری ضرورت یافته باشد نمی‌تواند جدا از نیازهای جامعه شهری باشد. امروزه مفهوم شهرها بدون فضای سبز در اشکال گوناگون آن غیرقابل تصور است بنا به تعریف فضاهای سبز شهری نوعی از سطوح کاربری زمین شهری با پوشش‌های گیاهی انسان ساخت است که واجد بازدهی اجتماعی و بازدهی اکولوژیکی می‌باشند و از دیدگاه حفاظت محیط زیست فضاهای سبز شهری بخش جاندار ساخت کالبردی شهر را تشکیل می‌‌دهد.

فضای سبز
فضای سبز

نقش گیاهان کاشته شده در فضاهای سبز و تأثیر آنها بر تعدیل آلودگی‌های هوا در شهرها
امروزه گیاهان همواره به عنوان جزء بسیار مهم و عمده در شالوده شهرها و تنها چاره موثر بر کاهش آلودگی‌های هوا در شهرها محسوب می‌شوند چرا که گیاهان طی فرایند فتوسنتز با جذی دی‌اکسید کربن و تبدیل آن به اکسیژن به طور طبیعی کربن اضافی هوا را جذب و به پالایش هوا کمک می‌کنند، همچنین طی فرایند فتوسنتز برگ درختان سایر مواد شیمیایی مانند اکسیدهای نیتروژن‌، آمونیوم تولید شده در هوا، بخشی از دی‌اکسید گوگرد و ازن که مولد قسمتی از مشکلات مه آلودگی و اثرات گلخانه‌ای هستند را از محیط خارج می‌کنند برگ درختان با جذب و حفظ گردوغبار و سایر ذرات معلق هوا تا زمان شست‌و‌شو و بارندگی ذرات معلق هوا را تا 75 درصد کاهش داده و تأثیر بسزایی بر بهبود کیفیت هوا دارد. امروزه متخصصان و طراحان فضای سبز سعی دارند به جای اینکه تنها به سبز کردن زمین بیاندیشند با کاشت انواع درختان متناسب با نقش و کاربری آنها با شرایط اقلیمی و کارکردهای اکولوژیکی در هر شهر فضای شهر را سبز نمایند تا ضمن ایجاد آرامش روحی برای شهروندان نقش وجودی فضای سبز را پررنگ‌تر جلوه دهند البته تأثیر گونه‌های پوششی که نقش در سبز شدن زمین دارند در رفع آلودگی‌ها نیز اجتناب ناپذیر است ولی به تجربه ثابت شده است که بیشترین تأثیر در تعدیل آلاینده‌ها درختان می‌باشد که به صورت تصفیه کننده‌های طبیعی هوا عمل می‌‌کنند، گیاهان به کمک فرایندهای طبیعی مانند فتوسنتز، تنفس و تعرق مداوم هوا را تصفیه و خنک کرده و به فضای اطراف برمی‌گردانند میزان توانایی درختان در جذب کربن به ابعاد درخت، سن، سلامتی و پهنه چتر درخت بستگی دارد و به طور متوسط درختان بزرگ می‌توانند 2 تا 3 درصد میزان کربن هوا را کاهش دهند، یک درخت راش 80 فوتی می‌تواند روزانه دی‌اکسید کربنی را که معادل دی‌اکسید کربن ایجاد شده توسط دو خانواده دو نفره است حذف کند، یک هکتار جنگل گیاهان سوزنی برگ در سال حدود 16 میلیون مترمکعب هوا را جذب و معادل 5400 کیلوگرم کربن را به مواد آلی تبدیل می‌کند و 14400 کیلوگرم اکسیژن آزاد می‌کند درختان همچنین به طور مستقیم از طریق ذخیره انرژی بر کیفیت هوا تأثیر می‌گذارند درختانی که به منظور ایجاد سایه بر منازل کاشته شده‌اند می‌توانند 10 تا 15 درصد در هزینه خنک کردن و 4 تا 22 درصد در هزینه‌های تأمین گرما از طریق مانع شدن در برابر جریان‌های باد موثر واقع شوند که البته مقدار این صرفه‌جویی با توجه به نوع درخت، محل کاشت و فضاسازی متغیر خواهد بود.
یک درخت در سال به طور متوسط دو کیلوگرم اکسیژن تولید می‌کند میزان اکسیژن آزاد شده به وسیله درختان پهن برگ در یک هکتار بین 2500 تا 3000 کیلوگرم بوده و می‌تواند نیاز 10 انسان را تامین نماید همین طور یک درخت در مدت یک سال با انجام عمل تبخیر و تعرق به اندازه 250- 400 لیتر آب را به صورت بخار از خود متصاعد می‌کند و این مقدار در گیاهان مختلف متفاوت است به طوری که درختان برگ پهن بیش از سوزنی برگ‌ها موجب افزایش رطوبت هوا می‌شوند. درختان در تعیین دمای منطقه نیز نقش دارند به طوری که هوای یک منطقه درختکاری شده می‌تواند تا 11 درجه سانتیگراد خنک‌تر از منطقه بی‌درخت مجاور باشد.
محیط زیست مطلوب برای انسان حرارتی برابر 15- 25 درجه سانتیگراد، رطوبتی معادل 40- 75 درصد همراه با جریان هوای تمیز و ملایم و آب و روشنایی کافی می‌باشد قطعاً ایجاد چنین محیطی بدون پوشش گیاهی میسر نیست وجود فضای سبز به‌ویژه اگر با چمن‌کاری، گل‌کاری و کاشت درختچه‌های زینتی همراه باشد، بی‌گمان نقش بسزایی در ایجاد تنوع و محیطی شاد برای گردش و کاستن از سر و صدا در گستره شهرها و بالا بردن روحیه مردم و نیز ایجاد محیط مناسبی برای آرامش اعصاب دارد. در این میان ایجاد، گسترش و حفظ فضای سبز شهری و ایجاد پارک و بوستان به عنوان محیط زیست درون شهری علاوه بر زیبایی محیط زندگی شهروندان به آنها شادی و نشاط روحی می‌بخشد و در عین حال به پاکیزگی هوا نیز کمک قابل توجهی می‌کند. آرامشی که انسان در سایه یک درخت احساس می‌کند تا حدی ناشی از جذب پرتوهای مادون قرمز و ماوراء بنفش بوسیله درخت است از طرفی دیگر تولید ماده‌ای به نام فیتونسید بوسیله درختانی نظیر گردو، بلوط، فندق، بید، اکالیپتوس، زبان گنجشک، سرو کوهی، افرا نراد و رها شدن آن در فضا روی انسان اثر آرامبخش و فرح‌بخشی دارد اگر چه بشر امروزه به تکنولوژی‌های مختلفی برای مبارزه با آلودگی‌ها دست یافته است ولی به نظر می‌رسد برگ درختان و گیاهان می‌توانند بهترین وسیله جهت بهبود کیفیت هوای محیط زیست بشری باشد این جانداران قادرند گازها و ذرات آلاینده را از هوا خارج کرده، مصرف انرژی را کاهش داده، باعث کاهش دمای جو زمین شده و جوامع را در جهت زندگی هر چه مطلوب‌تر یاری کنند.

فضای سبز
فضای سبز

به طور کلی از دیدگاه زیست محیطی فضای سبز شهری باید ارائه دهنده بازدهی‌های اکولوژیک زیست محیطی زیر باشد:
بهبود شرایط بیوکلیماتیک در شهر
کاهش آلودگی هوا
کاهش آلودگی‌های صوتی
جلوگیری از پدیده جزیره گرمایی
افزایش رطوبت نسبی
تعدیل دما
جذب غبار و ذرات معلق در هوا
کارکردهای روانی
آلودگی‌های زیست محیطی که فضاهای شهر را تحت تأثیر خود قرار می‌دهند می‌توان به چهار دسته تقسیم کرد:
آلودگی حرارتی
آلودگی صوتی
آلودگی فیزیکی
آلودگی شیمیایی

آلودگی حرارتی:
پدیده جزیره گرمایی

در طی فصل تابستان، در کنار فرآیند جذب پرتوفرابنفش و مادون قرمز در هر منطقه سقف ساختمان‌ها، خیابان‌ها و سطوح تیره رنگ گرما را در آشامیده و آن را به هوا گسیل می‌کنند با توجه به اینکه اکثر سقف‌ها در شهرها تیره‌رنگ هستند گرمای گسیل شده از سوی خورشید را جذب کرده در خود نگاه می‌دارند این پدیده باعث افزایش دمای مناطق مسکونی از 2 تا 15 درجه سانتیگراد شده و به نام پدیده جزیره گرمایی شناخته می‌شود که نه تنها باعث افزایش مصرف انرژی برای خنک کردن ساختمان‌ها می‌شود، بلکه باعث ایجاد آلودگی در جو از جمله تولید گاز ازن (O3) و افزایش ترکیبات زیانبار گوگردی و دیگر آلاینده‌های آسیب‌رسان در سطح زمین نیز می‌شود از این‌رو کاشت درختان سایه‌دار به عنوان نخستین، ساده‌ترین، پاک‌ترین و زیباترین راه‌حل است مردم از زمان‌های گذشته می‌دانستند که شهرها از محیط پیرامونشان گرم‌ترند ولی متأسفانه اکنون با ریشه‌کنی فضاهای سبز و مصرف روزافزون سوخت‌های فسیلی و جایگزینی ابنیه‌های خشن، آسفالت، آجر به جای فضاهای سبز این گرما را به اندازه خطرناکی افزایش داده‌اند در حالی که گیاهان بیشتر انرژی خورشیدی را صرف روند سوخت و ساز می‌نمایند گیاه همچنین با انجام عمل تبخیر و تعرق موجب کاهش دمای میکروکلیما و افزایش رطوبت نسبی و خنک شدن هوا می‌شوند.
ب)- اثر گازهای گلخانه‌ای بر گرما و نقش فضای سبز در کاهش آن از جمله گازهای آلاینده‌ای که به واسطه فعالیت‌های انسان در هوا منتشر می‌شود عبارتند از بخار آب، دی‌اکسید کربن (CO2)، ازن (O3)، اکسید نیترو (N2O)، متان (CH4)، کلروفلوئورکربن (CFCs)، هیدروفلوئورو کربن‌ها (HFCs) و پرفلوئوروکربن (PFCs) هستند. این گازها مسئول به وجود آمدن پدیده گلخانه‌ای بوده و چگونگی افزایش درجه حرارت کره‌زمین را تشریح می‌کند به عبارت دیگر این لایه گازها مانند سپری عمل می‌کنند که تشعشعات حرارت‌زای خورشیدی را از خود عبور داده ولی از برگشت آن به فضا جلوگیری می‌کند، در بین گازهای گلخانه‌ای از نظر کمیت دی‌اکسیدکربن CO2 و بخار آب معمولاً 90 درصد از سهم اثر گلخانه‌ای را به خود اختصاص می‌دهند. جنگل‌های متراکم از مصرف‌کنندگان دی‌اکسید کربن محسوب می‌شوند دی‌اکسیدکربن به صورت مداوم توسط گیاهان سبز (هنگام فتوسنتز) و اقیانوس از اتمسفر خارج می‌شود، هنگامی که ما انسان‌ها، حیوانات و گیاهان نفس می‌کشیم، هنگامی که جنگل‌ها، علفزارها و یا هر ماده ارگانیک دیگر می‌سوزد، هنگامی که مواد آلی تحت عمل اکسیداسیون قرار می‌گیرند در کلیه این حالت‌ها گاز CO2 به تدریج وارد اتمسفر می‌گردد، هزاران سال است این پروسه‌ها در توازن هستند و مقدار خارج شده از اتمسفر مساوی مقدار وارده به آن است، تحقیقات نشان می‌دهد در طول تقریبا 30 سال بیش از 10 درصد افزایش CO2 در سال داریم که اگر غلظت دی‌اکسیدکربن به همین منوال افزایش یابد تا سال 1414 میانگین گرمای جهان 3 درجه سانتیگراد افزایش می‌یابد لذا جهت برقراری توازن اکسیژن زمین بایستی در حفظ و توسعه فضای سبز و جنگل‌ها کوشا باشیم زیرا که مهم‌ترین منابع جذب و تثبیت دی‌اکسیدکربن جنگل‌ها و فضای سبز هستند و بدین ترتیب پدیده گلخانه‌ای را کاهش دهیم.

جزیره گرمایی

2) آلودگی صوتی
عمده‌ترین منابع سر و صدا و عامل آلودگی‌های صوتی در محیط‌های شهری ناشی از وسایل حمل و نقل می‌باشد که شامل حمل‌و نقل جاده‌ای (موتورسیکلت، ماشین‌های سواری، ماشین‌های سنگین و نیمه‌سنگین)، حمل و نقل ریلی، صدای بلندگوهای مختلف، وسایل حفاری خیابان‌ها، وسایل جوشکاری و ساختمان سازی، تجهیزات و دستگاه‌های موجود در محیط زندگی و منزل سر و صداهای ناشی از مشاغل مزاحم در بطن شهر می‌باشد، به عنوان مثال یک خودروی سنگین با سرعت 32 کیلومتر در ساعت حدود 50 دسی‌بل آلودگی صوتی، با سرعت 64 کیلومتر در ساعت 58 دسی‌بل، با سرعت 96 کیلومتر در ساعت 64 دسی‌بل آلودگی صوتی ایجاد می‌کند. آلودگی‌های صوتی آسیب‌های فیزیولوژیکی زیادی را برای انسان‌ها به بار می‌آورد امروزه دانشمندان ثابت کرده‌اند که درختان و درختچه‌ها می‌توانند در کاهش آلودگی صدا مؤثر باشند اگرچه خود صدا ممکن رشد گیاه را به مخاطره اندازد، کیفیت کاهش صدا در درختان و درختچه‌های مختلف برحسب اندازه برگ، تراکم شاخ و برگ، نوع و بلندی درخت، چرمی بودن بافت تاج به خصوص وزن مواد در سطح تفاوت دارد درختانی چون بید مجنون، انجیلی، نوش، Thusa Giganxea , Qurcus ilex در کاهش آلودگی صدا بسیار مؤثر می‌باشند با آزمایش‌هایی که به عمل آمده دیده شدهکه درختان و فضای سبزی که در حاشیه خیابان‌ها ایجاد شده است اثر کاهندگی بیشتری نسبت به دیوارهای صداگیر پیش ساخته و مصالح ساختمانی دارند با این حساب نقش فضای سبز در کاهش آلودگی صوتی و کاهش هزینه‌های ساختمانی (دو جداره شدن پنجره‌ها و دیوارهای بلند) و زیبایی شهر کاملاً مشخص می‌شود همچنین براساس تحقیقات به عمل آمده زمین‌های شیبدار با فضای سبز خیلی بهتر از سرزمین‌های بدون شیب درخت دار در کاهش آلودگی صدا نقش دارند زمین‌های پوشیده از درخت، کاهش کمیت صدا در فواصل مختلف به سرعت صورت می‌گیرد در حالی که چنین کاهشی در زمین‌های بدون فضای سبز با تانی انجام می‌پذیرد. با امعان نظر به سن، قطر، ارتفاع و تراکم توده درختان مشاهده می‌شود که نوع گونه تأثیر بیشتری در کاهش آلودگی صدا دارد تا چهار پارامتر یاد شده به عنوان مثال در توده کهنسال بلوط، افرا و ممرز با اینکه قطر توده 90 سانتیمتر ارتفاع آن 22 متر و تراکم آن 50 درصد است این توده، اثر کمتری در کاهش آلودگی صدا از خود نشان می‌دهد تا مثلا توده افرا، اقاقیا و چنار. ممکن است این شبهه نیز پیش آید که اثر کم توده کهنسال ممکن است به خاطر تراکم کمتر این توده نسبت به سایر توده‌ها باشد اما با اشاره به اثر کاهندگی خوب سرو شیراز با تراکم توده 40 درصد، این شبه از بین می‌رود. با این حال نباید اثر ارتفاع درخت و یا تراکم توده را به کلی نادیده گرفت مثل کاج تهران با ارتفاع 14 متر بهتر از چنین گونه‌های با ارتفاع 10 متر در کاهش صدا موثر است، بهر حال چنین به نظر می‌رسد که هر قدر ارتفاع درخت و تراکم توده بیشتر باشد اثر کاهندگی گونه‌ها بیشتر است در مورد خود گونه‌ها چنین می‌توان تفسیر نمود که در میان پهن برگان گونه‌هایی که برگ‌های پهن‌تری دارند بهتر از گونه‌هایی که برگ‌های ریزتری دارند در کاهش صدا نقش ایفا می‌نمایند در این رابطه می‌‌توان اذعان نمود که هر قدر ترکیب گونه‌های با برگ پهن در توده بیشتر باشد کاهش صدا نیز بیشتر است برای اثبات این مدعا می‌توان به اثر کاهندگی ترکیب افرا، اقاقیا و چنار اشاره نمود که اکثر کاهندگی این توده چنار ناخالص و یا اقاقیای خالص بهتر است همچنین در توده کهنسال افرا، بلوط و ممرز، وجود درخت افرا با برگ پهن نتوانسته است اثر برگ‌های ریزتر دو گونه دیگر را کاملا بپوشاند در حالی که در ترکیب افرا، چنار و اقاقیا این مهم به روشنی اتفاق افتاده است، در میان سوزنی برگان دیده شده است که هر قدر تراکم برگ‌ها فشرده‌تر (سرو شیراز) و یا میزان صمغ داخل برگ‌ها بیشتر باشد اثر کاهندگی درخت در مورد آلودگی صدا بیشتر است (مثل کاج تهران). بطور کلی با مقایسه پهن برگان و سوزنی برگان مشاهده می‌شود که پهن برگان بهتر از سوزنی برگان در کاهش آلودگی صدا نقش دارند، بهر حال اثر کاهندگی خوب سرو شیراز، کاج تدا و کاج تهران را نباید نادیده گرفت.
با بررسی به عمل آمده به کارگیری شاخص‌های ذیل جهت کاهش آلودگی صدا پیشنهاد می‌گردد:
بهترین گونه‌ها: افرا، چنار و سرو شیراز، کاج تدا و کاج تهران
بهترین ترکیب گونه‌ها: افرا، اقاقیا و چنار یا ترکیب بیشتری از گونه‌های با برگ پهن‌تر و یا با میزان صمغ بیشتر و تراکم بیشتر سوزنی برگ‌ها
فاصله فضای سبز به عنوان حایل بین فرستند صدا و خانه‌های مسکونی: هر قدر عرض پیاده‌رو بعد از خط میانی سبز بیشتر باشد، اثر کاهش صدا بیشتر است (بیش از 15 متر).
بهترین شکل زمین: زمین شیبدار اگر حایل بین فرستنده صدا و گیرنده صدا باشد، اثر کاهش صدا بیشتر است.
ارتفاع و تراکم درختان: هر قدر ارتفاع و تراکم توده درختان بیشتر باشد، کاهش آلودگی صدا بیشتر است.
اندازه و تراکم برگ: هر قدر برگ‌های درخت پهن‌تر باشند و یا تراکم برگ‌ها و تراکم صمغ در سوزنی برگ‌ها بیشتر باشد، کاهش آلودگی صدا بیشتر است.
زاویه برگ: هر قدر زاویه قرار گرفته برگ نسبت به شاخه و شاخه پشت به ساقه تندتر باشد، کاهش آلودگی صدا بیشتر است.
برخی از درختان که در کاهش آلودگی صوتی به طور نسبی موثر است به شرح ذیل معرفی می‌گردد: ژونیپروس، غان مجنون، صنوبر کانادایی، یاس زرد، افرای سیاه، اقطی، فندق، نمدار، پیچ امین‌الدوله، نرگس، خاس، بلوط، خرزه، راش، صنوبر، بداغ، افرای شبه چناری.
3) آلودگی فیزیکی:
یکی از آلودگی‌های فیزیکی گرد و غبار و ذرات معلق در هوا می‌باشد در جلوگیری از گرد و غبار خصوصیات فیزیکی سطح برگ، وجود پرز، کرک، زایده‌های گوناگون سطح برگ با مجموعه‌ انبوهی برگ تاج در نگهداری گرد و خاک ملاک تفکیک هستند چنانکه نارون‌هایی که سطح بیشتر از درختان نمدار که سطح بر صاف دارند Ulmus Glabra برگ زایده‌دار دارند مانند توانند گرد و خاک در خود ذخیره کند درختان به سبب پراکندگی شاخ و برگ خود بر تمام زوایا و سطوح همچون یک گردگیر عمل می‌کنند درختانی که در خاک ثابت مانده‌اند به منزل یک گردگیر کاشته شده در زمین نقش خود را ایفا می‌‌کنند طی بررسی‌های به عمل آمده یک هکتار از فضای سبز که حدود 200 درخت در آن کاشته شده باشد تا 68 تن از گرد و غبار را در هر بارندگی در خود جذب می‌کند کاملا واضح است که با وجود چنین درختانی زدودن 68 تن گردو غبار رایگان خواهد شد در صورتی که بدون این درختان باید هزینه بسیاری را برای این کار اختصاص داد.
درختان مؤثر در جذب گرد و خاک: عرعر (آیلان)- زالزالک- ژینکو- چنار- لیلکی آمریکایی- ماگنولیا- بید مجنون- اقاقیا- داغداغان می‌باشند.
4) آلودگی‌های شیمیایی:
همه روزه هزاران کارخانه میلیون‌ها وسیله نقلیه و بی‌شمار فعالیت‌های آلوده‌کننده جو صدها نوع از آلوده‌کننده‌های شیمیایی را وارد هوای تنفسی می‌کند، برگ درختان توانایی جذب آلودگی در مقادیر کم و ریشه گیاهان به کمک فیلتر کربن فعال توانایی دفع آلودگی تا حد بسیار بالاتری را دارا هستند. این فیلترها در اطراف ریشه‌های گیاه قبل از آنکه آلودگی تجمع پیدا کند آنها را از بین برده و باعث کاهش آلودگی می‌شوند تحقیقات نشان داده که گیاهان هوا را از آلودگی گازهایی مانند فرمالدئید و بنزن پاک می‌کنند.
به طوری که گیاهان آپارتمانی در پاک کردن هوای اطراف خود از ذرات بزرگ‌تر و آلاینده‌های آپارتمانی نظیر آزبست‌ها، حشره‌کش‌ها، دی‌اکسید کربن، منواکسید کربن و سایر گازها، مواد شیمیایی حاصل از مواد شوینده، حلال‌ها و مایعات پاک‌کننده، الیاف پخش‌شده در هوا حاصل از پوشاک، مبلمان، پرده‌ها، زیراندازها و فرش‌ها و همچنین قارچ‌ها و باکتری‌ها و دود حاصل از توتون موثرند. افزایش بیش از حد آلودگی هوا در بسیاری از شهرهای جهان انتخاب درختان مناسب برای زیباسازی فضای شهری را بسیار دشوار کرده است چرا که بسیاری از درختان مورد علاقه مردم و متداول امروزه در معرض آسیب قرار گرفته‌اند. در شهرهایی چون توکیو، لوس آنجلس، شانگ‌های و دهلی بسیاری از درختان به علت آلودگی‌های هوا و عدم رسیدگی لازم صدمه دیده و حتی جنگل‌های مجاور این شهرها دچار زوال گردیده‌اند. گازهای مختلف اکسیدان چون: دی‌اکسید گوگرد (so2)، ازن (o3)، اکسید نیتروژن (No)، و پروکسی استیل نیتریت (PAN)، غیراکسیدان‌ها عمدتا ئیدروژن فلراید، کلرین، آمونیاک و اتیلن است در میان گازهای مذکور دی‌اکسید گوگرد و بخصوص ازن عامل عمده در آسیب رسانی به درختان چوبی هستند. تعدادی از گونه‌های درختی نسبتا مقاوم در برابر هر یک از گازهای مذکور بوده و تعدادی دیگر حساس هستند و لذا ناچاریم در انتخاب درختان برای شهرهای آلوده مسأله‌ آلودگی هوا را در نظر بگیریم.

منبع : zendegionline.ir – bostane.ir

با تشکر از رضا فدوی

۵ دیدگاه برای “اهمیت فضای سبز در کاهش آلودگی‌های زیـست محیطی”

  1. hi i,m love garden grean because feel have relacs من عاشق فضای سبز هستم چوت احساس آرامش می کنم. و تاثیر مهم بر محیط زیست و کاهش آلودگی می گذارد. و دوست دارم شهر را با فضای سبز پوشش دهم اگر اطلاعات خاصی راجب تاثیرفضای سبز بر شهر دارید در سایتتون بگذارید شهر سازان استقبال می کنند مثل خودم منصوره جان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
مقایسه